विश्व बैंकका अर्थशास्त्री भन्छन्, "नेपालको अर्थतन्त्र संकटमा छैन"

घट्दो विदेशी मुद्रा सञ्चिति र बढ्दो आयात र रेमिट्यान्सको घट्दो आप्रवाहका कारण बढ्दै गएको चालु खाता घाटाका बीचमा नेपालको अर्थतन्त्र संकटमा नपरेको विश्व बैंकका एक वरिष्ठ अर्थशास्त्रीले बताइन् ।

नेपालका लागि विश्व बैंकका वरिष्ठ अर्थशास्त्री एलिस जोन ब्रुक्सले प्रेसलाई भनिन्, “हामीले देशको वर्तमान आर्थिक सूचकका आधारमा नेपालमा कुनै आर्थिक सङ्कट देख्दैनौँ । त्यहाँ कुनै डरलाग्दो अवस्था छैन ।"

पछिल्ला केही महिनामा आर्थिक परिसूचकहरु नकारात्मक रहेकाले नेपाल संकटग्रस्त श्रीलंकाको दिशामा जाने डर बढ्दै गएको बेला यस्तो मूल्याङ्कन गरिएको हो ।

नेपालको केन्द्रीय बैंकले वैशाख १२ गते सार्वजनिक गरेको तथ्यांक अनुसार चालु खातामा ३ अर्ब ८८ करोड अमेरिकी डलर घाटा रहेको छ भने चालु आर्थिक वर्षको चैत मसान्तसम्ममा चुक्ता पूँजी २ अर्ब १७ करोड डलर घाटा रहेको छ । मध्य जुलाई २०२१ मा सुरु भयो।

त्यसैगरी, कूल विदेशी विनिमय सञ्चिति चालु आर्थिक वर्षको सुरुमा ११ अर्ब ७५ करोड डलर रहेकोमा चैत मसान्तमा १८।५ प्रतिशतले घटेर ९ अर्ब ५८ करोड डलर पुगेको छ ।

विदेशी मुद्रा सञ्चिति केन्द्रीय बैंकको कम्तिमा सात महिनाको लक्ष्यभन्दा कम ६।७ महिना मात्र वस्तु तथा सेवा आयात धान्न पर्याप्त छ ।

चालु आर्थिक वर्ष २०२१/२२ को पहिलो आठ महिनामा वस्तु आयात ३८ दशमलव ६ प्रतिशतले घटेकाले चालू आर्थिक वर्षको सुरुदेखि नै बढ्दो आयातसँगै विदेशी मुद्रा सञ्चिति घट्न थालेको हो । नेपालको लागि विदेशी मुद्राको सबैभन्दा ठूलो स्रोत रेमिट्यान्सको घट्दो प्रवाहले अवस्थालाई झन् झन् खराब बनाएको छ ।

ब्रूक्सले नेपालको बढ्दो आयातलाई सकारात्मक प्रकाशमा हेर्छिन् र यसलाई विनाशकारी कोरोना भाइरस महामारीबाट देशको पुन: प्राप्तिको एक हिस्साको रूपमा वर्णन गर्छिन्।

"महामारीको प्रभावबाट पुन: प्राप्ति हुने पहिलो आयात आयात हो र आर्थिक वृद्धिमा योगदान पुर्‍याउने कच्चा पदार्थ लगायतका मेसिनरी र मध्यस्थ वस्तुहरू जस्ता पूँजीगत वस्तुहरू आयातमा हावी छन्," उनले भनिन्।

"हामी पर्यटन लगायत अन्य धेरै क्षेत्रको पुनरुत्थान देख्छौं," उनले थपिन्। "एक पटक पर्यटन पुन: प्राप्ति भएपछि, यसले सन्तुलित चालू खाता सुनिश्चित गर्न मद्दत गर्नेछ।"

गत हप्ता सार्वजनिक गरेको नेपालको विकास अपडेटमा विश्व बैंकले उच्च आवृत्ति सूचकहरूले नेपालको अर्थतन्त्र सन् २०१९/२० को संकुचनबाट सन् २०२०/२१ मा रिबाउन्ड गरेपछि चालु आर्थिक वर्षको पहिलो छ महिनामा पुन: सुचारु हुने संकेत गरेको उल्लेख गरेको छ । क्षेत्र वृद्धिको प्राथमिक चालक भएको अनुमान गरिएको छ।

विदेशी मुद्रा सञ्चिति घट्दै गएपछि नेपाल राष्ट्र बैंकले वाणिज्य बैंकहरुलाई सवारी साधन, मदिरा तथा विलासिताका रुपमा लिइने अन्य वस्तुको आयातमा ऋणपत्र जारी नगर्न निर्देशन दिएको थियो ।

ब्रूक्सले नेपाल सरकारलाई लक्षित प्रतिबन्धको सुझाव दिने बताइन् । उनले भनिन्, "नेपालले विदेशी लगानी भित्र्याउने वातावरण बनाउनु पर्छ जसले गर्दा आयातमा लगानी गर्न मद्दत पुग्छ ।"

अनुवाद : www.thestar.com.

अर्थ संसारमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई [email protected] मा पठाउनु होला। *फेसबुक र ट्वीटरमार्फत पनि हामीसँग जोडिन सकिनेछ । हाम्रो *युटुब च्यानल पनि हेर्नु होला।