संयुक्त राज्य अमेरिका र इरान बीच युद्धविरामका लागि भएको महत्वपूर्ण वार्ता निष्कर्षविहीन बनेको छ। जेडी भान्स नेतृत्वको अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डल र इरानी टोलीबीच इस्लामाबाद मा करिब २१ घण्टासम्म चलेको गहन वार्तापछि पनि सहमति हुन सकेन।
वार्तापछि भान्सले अमेरिका आफ्नो “अन्तिम र उत्कृष्ट प्रस्ताव” प्रस्तुत गरेर फर्किएको बताए। उनले इरानले दीर्घकालीन रूपमा आणविक हतियार विकास नगर्ने स्पष्ट प्रतिबद्धता नदिएको आरोप लगाए।
वार्ताको केन्द्रबिन्दु इरानको आणविक कार्यक्रम बनेको छ। अमेरिकाले इरानले भविष्यमा पनि आणविक हतियार नबनाउने दीर्घकालीन ग्यारेन्टी खोजिरहेको छ।
तर इरानले भने आफू आणविक बम बनाउने योजनामा नरहेको दाबी गर्दै अमेरिकामाथि “अत्यधिक र गैरकानुनी माग” राखेको आरोप लगाएको छ।
यसअघि इजरायल र अमेरिकाले इरानका संवेदनशील आणविक संरचनामा आक्रमण गरिसकेका छन्, जसले दुई देशबीचको अविश्वास अझ गहिरो बनाएको छ।
यसबीच डोनाल्ड ट्रम्प ले वार्तालाई कम महत्व दिँदै अमेरिका सैन्य रूपमा अघि बढिसकेको दाबी गरेका छन्।
उनले “सहमति भए पनि नहुँदा पनि अमेरिका जित्ने” अभिव्यक्ति दिएपछि कूटनीतिक प्रयासप्रति अमेरिकी प्राथमिकताबारे बहस सुरु भएको छ।
हर्मुज जलडमरूमध्य मा देखिएको तनावले विश्व ऊर्जा बजारमा प्रत्यक्ष असर पारिरहेको छ। विश्वको ठूलो हिस्सा कच्चा तेल यही मार्गबाट ओसारपसार हुने भएकाले यसको अवरोधले तेलको मूल्यमा उछाल आएको छ।
अमेरिकाले जलमार्ग सुरक्षित बनाउन माइन सफा गर्ने प्रयास थालेको दाबी गरे पनि इरानले त्यसलाई अस्वीकार गर्दै आफ्नो नियन्त्रण कायम रहेको जनाएको छ।
फेब्रुअरी २८ बाट सुरु भएको युद्ध सातौं हप्तामा प्रवेश गरिसकेको छ। यस अवधिमा हजारौं मानिसको ज्यान गएको छ र मध्यपूर्वका विभिन्न देशहरूको पूर्वाधारमा ठूलो क्षति पुगेको छ।
यसले क्षेत्रीय स्थायित्व मात्र होइन, विश्व अर्थतन्त्रमा समेत दीर्घकालीन असर पार्ने संकेत देखिएको छ।
अमेरिका र इरानबीच भएको वार्ता असफल भएपछि हालै घोषणा गरिएको अस्थायी युद्धविराम पनि जोखिममा परेको छ।
अमेरिकाले दुई हप्तासम्म आक्रमण रोक्ने संकेत दिएको भए पनि त्यसपछि के हुने भन्ने स्पष्ट छैन। यदि आणविक मुद्दामा सहमति नजुटेमा द्वन्द्व पुनः चर्किन सक्ने सम्भावना उच्च देखिएको छ।
अर्थ संसारमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई [email protected] मा पठाउनु होला। *फेसबुक र ट्वीटरमार्फत पनि हामीसँग जोडिन सकिनेछ । हाम्रो *युटुब च्यानल पनि हेर्नु होला।
प्रतिक्रिया दिनुहोस