मध्यपूर्व तनावबीच भारतीय सेयर बजारमा उतारचढाव, दीर्घकालीन अवसर देखिएको विश्लेषण

पछिल्ला दिनहरूमा विश्वव्यापी राजनीतिक तनाव र ऊर्जा बजारमा आएको उतारचढावका कारण भारतीय सेयर बजारमा तीव्र उतारचढाव देखिएको छ। मध्यपूर्व क्षेत्रमा बढेको तनावका कारण कच्चा तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढेपछि त्यसको प्रभाव भारतीय पुँजी बजारमा पनि परेको विश्लेषकहरूले बताएका छन्।

कच्चा तेलको मूल्य एक चरणमा प्रतिव्यारेल ११० डलरभन्दा माथि पुगेको थियो। विश्वको ठूलो हिस्सा तेल ढुवानी हुने हर्मुज जलडमरू मार्गमा अवरोध आउन सक्ने जोखिम बढेपछि ऊर्जा बजारमा अस्थिरता बढेको हो। अनुमान अनुसार विश्वभर आपूर्ति हुने तेलको करिब २० देखि ३० प्रतिशत यही मार्गबाट पार हुने गर्दछ। भारतका लागि यो मार्ग झनै महत्वपूर्ण मानिन्छ, किनकि देशले आयात गर्ने ऊर्जा आपूर्तिको ठूलो हिस्सा यही मार्ग हुँदै आउने गर्दछ।

ऊर्जा आपूर्तिमा सम्भावित अवरोध भएमा भारतमा ऊर्जा लागत बढ्ने, चालु खाता घाटा विस्तार हुने, मुद्रास्फीति बढ्ने तथा भारतीय मुद्रा कमजोर हुन सक्ने जोखिम देखिएको छ। यसले लगानीकर्ताको मनोबलमा असर पारेको छ। यही कारण विदेशी संस्थागत लगानीकर्ताहरूले बजारबाट सेयर बिक्री गर्ने क्रम बढाएका छन्।

पछिल्लो समय बैंकिङ, अटोमोबाइल, रियल स्टेट तथा धातु उद्योगसँग सम्बन्धित सेयरहरूमा सबैभन्दा बढी दबाब देखिएको छ। बैंकिङ क्षेत्रमा विदेशी लगानीको हिस्सा उच्च रहेकाले बिक्रीमूलक दबाब बढी परेको बताइएको छ। साथै महाराष्ट्रमा कृषि ऋण माफीको सम्भावित निर्णयले बैंकहरूको सम्पत्ति गुणस्तरमा असर पर्ने चिन्ता पनि व्यक्त गरिएको छ।

अटोमोबाइल उद्योग भने ऊर्जा तथा कच्चा पदार्थको मूल्य बढ्नु, आपूर्ति शृंखलामा अनिश्चितता र सम्भावित ग्यास आपूर्ति समस्या जस्ता कारणले दबाबमा परेको छ। रियल स्टेट क्षेत्र आईटी क्षेत्रमा रोजगारी वृद्धि सुस्त हुने संकेतका कारण कमजोर देखिएको छ, जसले आवास मागमा असर पार्न सक्छ।

यसैबीच केही उद्योगहरूमा भने सकारात्मक संकेत देखिएको छ। विशेषगरी विद्युत उत्पादन तथा वितरण क्षेत्रले आगामी दिनमा फाइदा लिन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ। भारतको मौसम विभागले सन् २०२६ को मार्चदेखि मेसम्म सामान्यभन्दा बढी तापक्रम तथा तातो हावाको सम्भावना रहेको पूर्वानुमान गरेको छ। यस्तो अवस्थामा शीतलन उपकरणको प्रयोग बढ्ने भएकाले विद्युत खपत पनि बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।

यसले विद्युत उत्पादन कम्पनीहरूको माग र उत्पादन क्षमता उपयोग दर बढाउन सहयोग पुर्‍याउन सक्छ। चिनी उद्योगमा पनि चासो बढ्दै गएको छ, किनकि इथानोल मिश्रणको सरकारी लक्ष्य बढेसँगै तेल विपणन कम्पनीहरूबाट माग बढ्ने सम्भावना देखिएको छ।

औषधि क्षेत्रलाई भने तुलनात्मक रूपमा सुरक्षित लगानीका रूपमा हेरिएको छ। भारतीय मुद्रा कमजोर हुँदा औषधि निर्यात गर्ने कम्पनीहरूलाई थप लाभ पुग्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।

पछिल्लो गिरावटपछि भारतीय सेयर बजारको मूल्यांकन पनि घटेको छ। विश्लेषण अनुसार अहिले बजारको मूल्यांकन पाँच वर्षको औसतभन्दा करिब १० प्रतिशत कम पुगेको छ। यसले केही संस्थागत लगानीकर्तालाई आकर्षित गर्न थालेको भए पनि उनीहरू अझै सतर्क रणनीति अपनाइरहेका छन्।

विशेषज्ञहरूका अनुसार युद्ध वा राजनीतिक तनावका कारण बजारमा आएको गिरावटले कहिलेकाहीँ दीर्घकालीन लगानीकर्ताका लागि अवसर पनि सिर्जना गर्ने गरेको इतिहास छ। सन् १९९० को गल्फ युद्धदेखि पछिल्ला वर्षका केही भू–राजनीतिक संकटका समयमा पनि बजारमा यस्तै अवस्था देखिएको थियो।

प्राविधिक दृष्टिले हेर्दा निफ्टी सूचक हाल २४ हजार बिन्दुभन्दा तल झरेको छ। अघिल्लो प्रमुख समर्थन क्षेत्र करिब २३ हजार ५ सय बिन्दु आसपास रहेको विश्लेषण गरिएको छ भने अर्को बलियो समर्थन क्षेत्र करिब २२ हजार बिन्दु नजिक रहेको अनुमान गरिएको छ। हालको अवस्थामा सूचक यी स्तरहरूबीच कारोबार भइरहेकाले केही लगानीकर्ताले मूल्य आकर्षक भएको भन्दै छनोटका आधारमा खरिद गर्न थालेका छन्।

यद्यपि विश्लेषकहरूका अनुसार बजारमा दिगो सुधार आउनका लागि विश्वव्यापी राजनीतिक तनाव कम हुनु र समग्र आर्थिक संकेत स्पष्ट हुन आवश्यक रहनेछ।

अर्थ संसारमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई [email protected] मा पठाउनु होला। *फेसबुक र ट्वीटरमार्फत पनि हामीसँग जोडिन सकिनेछ । हाम्रो *युटुब च्यानल पनि हेर्नु होला।